MENU
Be Active. Ewa Chodakowska

książki >>

Najlepsze przepisy polskich blogerów

Książka zawiera przepisy kulinarne najlepszych polskich blogerów i stanowi podsumowanie inicjatywy Wybory Kulinarnego Bloga Roku! To inicjatywa skierowana do wszystkich …

wydarzenia

    Kuchnia Pięciu Przemian

    Tagi: diety, kuchnie świata, odżywianie



    W czasie doskwierającego upału oraz dużej wilgotności powietrza nasze organizmy domagają się ochłody. Szukamy wszelkich możliwych rozwiązań: zimnych napojów czy lodów. Często nie wiemy o tym, że niektóre produkty, które spożywamy również mają właściwości chłodzące lub rozgrzewające. Wielokrotnie ta mądrość wywodzi się z kuchni tradycyjnej rozmaitych kultur opracowywanej przez wieki, bazującej na instynktownej wiedzy o doborze produktów w zależności od pory roku, warunków klimatycznych oraz cech indywidualnych danego organizmu. Tradyjcę tę reprezentuje Kuchnia Pięciu Przemian.


    Krajem, w którym kuchnia nierozerwalnie łączona jest z troską o zdrowie - są Chiny. Chińczycy rozwinęli i opracowali sposoby odżywania poprawiające stan zdrowia zarówno w sferze psychicznej, jak i fizycznej, bazując właśnie na odpowiednich składnikach żywieniowych. Chińscy lekarze i znachorzy od tysiącleci badali zbawienny wpływ roślin oraz innych produktów spożywczych na ludzki organizm. Tworzono też odpowiednie kompozycje smaków i składników mające na celu zadbanie zarówno o ciało jak i o umysł człowieka. Doskonale obrazuje to koncepcja Kuchni Pięciu Przemian wywodzącej się z tradycyjnej kuchni i medycyny chińskiej. Gotowanie i kultura spożywania posiłków według Kuchni Pięciu Przemian ma swoje korzenie również w jednym z najważniejszych nurtów filozoficzno-religijnych Chin, a mianowicie w taoizmie. Ta filozofia głosi równowagę miedzy duszą a ciałem, a także zakłada, że rzeczy, w przypadku Kuchni Pięciu Przemian - jedzenie, mają swoją naturalną moc i energię i należy wykorzystywać ich naturalne właściwości. Ten sposób odżywania stał się też sposobem na leczenie rozmaitych schorzeń. Można więc powiedzieć, że tradycyjna kuchnia chińska i wywodząca się z niej Kuchnia Pięciu Przemian oraz medycyna uzupełniają się wzajemnie.


    Kuchnia Pięciu Przemian zaleca życie według rytmu, jaki ustala nam sama przyroda. Procesy zachodzące w naturze mają nierozerwalny wpływ na nasze emocje, umysł i energię. Powinny one też wpływać na naszą kuchnię i sposób odżywiania się. Każdą z Pięciu Przemian obrazuje inny żywioł, pora roku, smak, a nawet organ. Wszystkie Pięć Przemian powinny znaleźć się w harmonijnej odżywczej diecie. Przemiany następują po sobie zataczając krąg. Tak jak w przyrodzie po wiośnie następuje lato, tak tutaj po Przemianie Drzewa, która przypisana jest wiośnie i nowej energii budzącej się do życia - następuję Przemiana Ognia czyli lato. Drzewo jest zarzewiem dla ognia, który dalej rozprzestrzenia siły życiowe i daje napęd do dalszych działań. Każda z Pięciu Przemian obecna jest także w procesie gotowania pod postacią pięciu smaków: kwaśnego, gorzkiego, słodkiego, ostrego i słonego. Tak wiec, aby nasz organizm mógł należycie pracować musimy zbadać jego słabe i mocne strony, a następnie poprzez odpowiednio dobrane składniki z każdej z Przemian, opracować harmonijny posiłek w zgodzie z rytmem natury. Aby w pełni zrozumieć, jakie właściwości przypisane są określonym składnikom spożywczym należy zaopatrzyć się w specjalne tabele pozwalające określić smak, jego zalety oraz kolejność dodawania tych składników do potrawy.


    Poniżej zestawienie, według którego można określić, w jakiej kolejności Przemiany następują po sobie i za co odpowiadają.

    PRZEMIANY

    DRZEWO

    OGIEŃ

    ZIEMIA

    METAL

    WODA

    KOLOR

    zielony

    czerwony

    żółty

    biały

    czarny

    PORA ROKU

    wiosna

    lato

    późne lato

    jesień

    zima

    SMAK

    kwaśny

    gorzki

    słodki

    ostry

    słony

    ORGAN, ZA KTÓRY ODPOWIADA

    wątroba, pęcherzyk żółciowy

    serce, jelito cienkie

    żołądek, śledziona

    płuca, jelito grube

    nerki, pęcherz moczowy

    Ważną zasadą Kuchni Pięciu Przemian jest spożywanie warzyw i owoców sezonowych, które dojrzewają w danej strefie klimatycznej i o danej porze roku. Odnosząc to do klimatu umiarkowanego, w jakim znajduje się Polska, raczej nie powinniśmy jadać ananasów, bananów czy innych egzotycznych owoców i warzyw. Należy wybierać nasze jabłka, pomidory, sałatę, kapustę. Powinnyśmy jeść także adekwatnie do wieku, istniejących problemów z naszym zdrowiem, a także naszego zapotrzebowania na określone grupy produktów. Jedzenie powinno być traktowane tak jak lekarstwo. Należy także słuchać swojego instynktu i bacznie obserwować reakcje organizmu na dane składniki, aby móc uzupełniać potrzebne lub ograniczać te zbędne. W Kuchni Pięciu Przemian stawiamy głównie na regularne i przemyślane odżywianie się bez produktów ciężkostrawnych oraz na spożywanie ciepłych posiłków przynajmniej 3 razy dziennie, gdyż właśnie ciepłe dania i napoje pobudzają nasze trawienie i są lepiej przyswajane przez organizm.


    Cechą interesującą i bardzo istotną, dopełniającą wszystkie Pięć Przemian jest podział na produkty w zależności od energii jaką ze sobą niosą. Produkty dzielone są na: gorące, ciepłe, neutralne, zimne i chłodzące, które w okresie upałów lub mroźnych dni szczególnie mogą nas zainteresować. Ten podział przydaje się zarówno podczas określonych pór roku w celu rozgrzania lub schłodzenia naszych organizmów, jak również stosować go można indywidualnie, wtedy kiedy dana osoba ma skłonności do nadmiernego odczuwania chłodu lub gorąca. W każdej z przemian znajdziemy składniki niosące ze sobą określoną energię. Ważnym jest, aby nie nadużywać produktów zimnych oraz gorących. Najbezpieczniej oscylować w obrębie trzech: chłodnych, neutralnych i rozgrzewających. Latem np.: kiedy dokucza nam upał warto w swoich posiłkach zamieścić owoce i warzywa mające właściwości chłodzące takie jak z Przemiany Ognia - sałata, z Przemiany Ziemi: brokuły, papryka, pieczarki, szpinak, z Przemiany Metalu: rzodkiewka, rzeżucha. Do wyjątkowo zimnych należą: z Przemiany Drzewa: kiełki pszenicy, cytrusy, ananas, z Przemiany Ziemi: ogórek, awokado, melon, arbuz i z Przemiany Wody np: sól. Natomiast do bardzo gorących należą wszelkie ostre przyprawy, alkohol wysokoprocentowy, czy tłuste mięsa takie jak baranina.


    W różnych strefach klimatycznych będziemy używać więcej lub mniej danych składników, aby nie wyziębić lub nie przegrzać naszych organizmów. Także na przykładzie tradycyjnej kuchni krajów europejskich o ciepłym klimacie takich, jak: Grecja, Włochy, Bułgaria - widać instynktowne wyczucie doboru produktów spożywczych przez mieszkańców tego regionu. Wybierają oni częściej produkty wychładzające: ogórki, jogurt, melony, pomidory, sałatę. Śledząc tradycyjne kuchnie różnych krajów, nie tylko azjatyckich, widać, że umiejętność dobierania odpowiednich składników spożywczych do pory roku czy innych zasad żywienia opierają się na starych tradycyjnych metodach.


    W Kuchni.tv polecamy szereg programów poświeconych tradycyjnej oraz bardziej współczesnej kuchni chińskiej. W wielu z nich możemy zaobserwować elementy przemycane z Kuchni Pięciu Przemian. Inspirującymi są programy takie jak: Kylie Kwong - gotowanie z sercem, Kylie Kwong - czysta magia, Ken Hom i kuchnia chińska. Nowością wartą polecenia, traktującą o bogatej kulturze chińskiej, kuchni tradycyjnej oraz wykwintnej cesarskiej jest dokument Kulinarne sekrety zakazanego miasta. Natomiast o wspaniałym smaku i tajemnicach przyrządzania dań chińskich opowie dokument Skarby kuchni chińskiej.Kuchnia chińska od wieków zaliczana jest do najzdrowszych, więc warto bazować na mądrości i doświadczeniu tego narodu i wprowadzić chociażby niektóre z zasad do własnej kuchni.


    Literatura godna polecenia:
    Barbara Temelie, Beatrice Trebuth „Gotowanie według Pięciu Przemian”
    Barbara Temelie "Odżywianie według Pięciu Przemian"
    Ewa Dobek, Tomasz Guliński "Kuchnia kreatywna czyli gotowanie wg. Pięciu Przemian"