artykuły

Zioła i przyprawy

Tagi: potrawy, przyprawy, zioła

Wiele wojen stoczono o te wspaniałe, aromatyczne rośliny. W różnych zakątkach świata odkrywano nowe gatunki ziół i przypraw, które szybko zyskiwały uznanie. Między XV, a XVII wiekiem, portugalscy, holenderscy i hiszpańscy handlarze rywalizowali między sobą o nowe mieszanki przypraw sprowadzane z Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Obecnie zioła i przyprawy są niezastąpione w kuchni i stanowią wspaniały dodatek do różnego rodzaju potraw. Wiele z nich tworzy niemalże nierozerwalny związek, jak pomidory z bazylią czy jabłka z cynamonem. Z nowego programu emitowanego na antenie Kuchni.tv pt. Pieprz, chilli, sól dowiemy się jakie zastosowanie mają wybrane przyprawy oraz jaka jest ich historia.

Definicje mówiące o tym, jak sklasyfikowane są zioła, a jak przyprawy, troszkę się różnią, niemniej jednak to rozgraniczenie nie jest tak istotne, a wielokrotnie te nazwy stosowane są wymiennie. Zioła to przeważnie liście niskich krzewów i roślin. Można je suszyć i uprawiać niemalże wszędzie, często rosną dziko. Zaliczamy do nich np: majeranek, bazylię czy tymianek.

Przyprawy natomiast występują w różnorodnych formach. Mogą to być owoce jak w przypadku papryki czy pieprzu; mogą występować w postaci korzeni np: imbir; nasion – musztarda, kory np: cynamon, a także w postaci minerału, tak jak królowa przypraw - sól. Popularne są także sproszkowane warzywa funkcjonujące jako przyprawy, np: czosnek w proszku, cebulka, mieszanka warzyw do zup i mięs. Przyprawy mogą występować również w postaci płynnej - są zazwyczaj połączeniem ziół i składników spożywczych, a zaliczamy do nich musztardę czy sos tabasco. Bardzo znane są także mieszanki przypraw np. curry, w którego skład wchodzą – kolendra, kmin, biały pieprz, żółta musztarda, czerwona papryka i imbir. Podsumowując, zioła są nieco bardziej delikatne w smaku, natomiast przyprawy są wyraźnie i intensywne. Wiele roślin przyprawowych występuje w klimacie tropikalnym. Nasiona musztardy czy kminu mogą rosnąć w tropikach, ale też w klimacie umiarkowanym. Natomiast zioła to rośliny rosnące w chłodniejszych mniej upalnych regionach. Dlatego, przy uprawie pamiętajmy, że nie lubią zbyt silnego światła słonecznego.

Świeże zioła uprawiane w naszych przydomowych ogródkach czy domach są wspaniałym rozwiązaniem. Posiadając taki zielnik - możemy przenieść się w najdalsze zakątki świata – do Francji pachnącej lawendą, czy Włoch z aromatyczną bazylią. Świeże zioła nadają zupełnie innego smaku potrawom niż te suszone. Są łagodniejsze i bardziej aromatyczne, dlatego dobrze jest posiąść sztukę uprawiania ich we własnym domu. Można je uprawiać cały rok i nie są bardzo wymagające.

Uprawa i zastosowanie ziół

• Kupuj zioła w sklepach ogrodniczych.
• Odmiany spreparowane do uprawiania w domu mają mocniejsze korzenie i mogą cały rok służyć w kuchni.
• Niektóre z nich mogą być traktowane jako rośliny ozdobne jak np: lawenda, która na pewno upiększą wygląd domu.
• Zioła nie lubią bezpośredniego światła słonecznego.
• Niektóre z ziół trzeba często podlewać np: bazylia (dowiesz się tego z zasad pielęgnacji poszczególnych ziół).
• Zioła w doniczkach należy trzymać z dala od grzejników.
• Gdy już powstanie domowy ogródek warto często korzystać z ziół i obrywać ich liście, wtedy rosną bardziej intensywnie.
• Jeśli zioła wyjątkowo mocno się rozrosną - zawsze można je zamrozić lub ususzyć w specjalnych suszarkach lub piekarniku. Zioła można również suszyć tak jak kwiaty, łodyżkami do góry.
• Świeże zioła dodajemy do dań pod koniec gotowania.
• Zioła suszone najlepiej przed dodaniem do potraw rozetrzeć w palcach.
• Zioła suszone są bardziej intensywne w smaku, dlatego dodajemy ich nieco mniej niż świeżych.
• Gdy doprawiamy potrawę dodajemy jedną dominującą przyprawę o intensywnym aromacie i smaku, reszta przypraw powinna pozostać łagodna.

Sztuka przyprawiania potraw wymaga pewnych umiejętności dobierania i łączenia smaków. Musimy wiedzieć, jakie smaki pasują do siebie i nie zniszczą danej potrawy. Należy pamiętać, że przyprawy ostre np: chilli dodajemy w małych ilościach. Jeśli będzie taka potrzeba, a wśród gości znajdzie się pasjonat pikantnych potraw, zawsze może sam intensywniej ją doprawić. Delikatniejsze przyprawy można używać w większych ilościach. Należy pamiętać, że mają one wzmocnić smak dania, a nie go zagłuszyć.

Co z czym jemy

Wieki praktyk i badań dowiodły, że zioła zajmują również ważne miejsce w lecznictwie, a wiele leków obecnie opiera się na ich kojących i zdrowotnych właściwościach. Pomagają zachować odporność organizmu, zmniejszają ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe, zapobiegają atakom serca, obniżają poziom cholesterolu i są wspaniałym uzupełnieniem diety dla cukrzyków. Uwaga! bardzo istotna informacja, szczególnie dla pań walczących ze zbędnymi kilogramami - zioła i przyprawy mają właściwości odchudzające.

Zioła i przyprawy pomocne w odchudzaniu i polepszaniu pracy układu trawiennego

Jak widać bez przypraw i ziół – trudno się obyć, a prawdziwi kucharze nie wyobrażają sobie pracy w kuchni bez naturalnego smaku tego dobra natury. Poświęcono im też wiele badań i publikacji z różnych dziedzin wiedzy. Zachęcamy więc do jak najczęstszego wypróbowywania ich właściwości w swojej kuchni. Pamiętajmy jednak żeby zachować równowagę smaków.

W nowej serii emitowanej na antenie Kuchni.tv pt. Pieprz, chilli, sól gospodyni programu - Ewelina Kustra - w każdym odcinku przedstawi widzom jedną przyprawę, opowie o jej historii, pochodzeniu i zastosowaniu. Sprawdzi także, gdzie można daną przyprawę kupić i dowie się co przechodnie wiedzą na jej temat. Ewelina z dziennikarskim zacięciem zagłębiając się w temat, odkoduje także polskie powiedzenia, w których występują przyprawy, bo czy wszyscy wiedzą, co dokładnie oznacza "zmykać, gdzie pieprz rośnie"?

rozwiń Dodaj do